پیر هریشت ، زیارتگاه زرتشتیان

پست شده به وسیله : اشکان علینقیان/ 998 0

همان طور که می دانید و ما هم در دیگر مطالب در اصفهان تور توضیح دادیم استان یزد یکی از پایگاه های اصلی زرتشتیان به شمار می رود. زرتشتیان دارای نیایشگاه هایی هستند که برای راز و نیاز با خدای واحد خود به آن مکان ها می روند. یکی از این زیارتگاه ها زیارتگاه پیر هریشت یزد می باشد که در این مطلب در اصفهان تور به بررسی آن خواهیم پرداخت.

تاریخچه‌ی پیر هریشت

این آتشکده که یکی از نیایشگاه‌های زرتشتیان است، به گفته‌ی مردمان این آیین مربوط به یکی از ندیمگان دختر یزدگرد سوم ساسانی به نام مروارید (در برخی روایات گوهربانو) است. گفته می‌شود که او به دنبال تعقیب اعرابی که به ایران حمله کرده بودند، از کاروان جدا شده و به محلی پناه می‌برد و به نیایش خدا مشغول شده و ناگهان ناپدید می‌شود. پس از سال‌ها گوهر بانو بر کودکی نمایان شده و از او می‌خواهد که از پدرش درخواست کند تا پیر هریشت را بنا کند. حکایات هم حاکی از آن است که دلیل اعتقاد زرتشتیان به این محل، غیب شدن همین کنیز است.

در مورد پیر هریشت و ساختمان آن

برای رسیدن به این زیارتگاه باید از پله‌‌هایی که به سمت بالای کوه ساخته شده است، استفاده کنید. در ورودی زیارتگاه بالای پله‌‌ها قرار گرفته است.

هنگام ورود با اتاقی مواجه می‌شوید که در آن محلی برای روشن کردن آتش وجود دارد. دور تا دور اتاق هم برای نشستن زیارت کنندگان سکوهایی قرار داده شده است.

علاوه بر این اتاق، یک پستو هم در این ساختمان وجود دارد که آن را محل ناپدید شدن گوهربانو می‌دانند، در آن همیشه آتشی روشن است که فضا را روحانی می‌کند. زیارت‌کنندگان قبل از رسیدن به پیر، دست و صورت خود را با آب پاکیزه‌ای که قبل از رسیدن به زیارتگاه تعبیه شده، شست و شو می‌دهند.

زرتشتیان هر سال در روز هجدهم نوروز به این محل می‌آیند و به جشن و زیارت می‌پردازند.

زرتشتیان شریف‌آباد برای تهیه هیزم آتش جشن هیرومبا به نیایشگاه «پیر هریشت» می‌روند. آن‌ها زمانی حرکت می‌کنند که پیش از غروب آفتاب به پیر هریشت برسند.

پایین این کوه آهکی سیاه رنگ، ساختمان‌هایی به وسیله‌ی خیراندیشان ساخته شده است که «خیله» نام دارد و برای اسکان چند روزه‌ی زیارت کنندگانی که از راه دور و نزدیک به این مکان می‌آیند، درنظر گرفته می‌شود.

روایات زیادی در مورد تاریخ‌های برگزاری جشن و آیین‌های مذهبی در پیر هریشت وجود دارد. زرتشتیان شریف آباد، جشن آتش افروزی «هیرومبا» را در ۲۶ فروردین در این زیارتگاه برگزار می‌کنند. روایتی دیگر از جشن و پایکوبی در ۱۸ فرودین توسط زرتشتیان در این محل حکایت دارد. همچنین گفته شده زرتشتیان سراسر جهان هرسال از روز امرداد تا خور که مصادف با ۷ تا ۱۱ فروردین است برای برگزاری مراسم سنتی و مذهبی به این نیایشگاه می‌آیند. به علاوه طبق تقویم قدیم زرتشتیان در طول ماه آبان، هرشخسی به‌دینی (زرتشتی) می‌توانسته برای برگزاری آیین خاص به این آتشکده بیاید.

 

تهیه و تنظیم : واحد تولید محتوای اصفهان تور

جاذبه های دیدنی استان یزد

پست شده به وسیله : اشکان علینقیان/ 670 0

استان یزد را می توان یکی از استان هایی نامید که در هر گوشه و کنار آن آثار تاریخی زیبا دیده می شود. در این مطلب به صورت تیتروار به طور کامل به معرفی جاذبه های تاریخی استان یزد در تمامی اشکال خود خواهیم پرداخت. با اصفهان تور همراه باشید.

 

محله های قدیمی

محله سرجمع- محله یعقوبی (یاقوبی)- محله سر دو راه- محله باجوردی- محله میر قطب- محله مصلی- محله امامزاده– محله میدان شاه (بعثت)- محله چهار منار- محله دو منار- محله شش بادگیری- محله خواجه خضر- محله دارالشفاء- محله لب خندق- محله پنبه کاران (معروف به پنبه گـَلُون)- محله امیر چخماق (میر چخماق)- محله قلعه کهنه- محله فهادان

 

بازار

بازار یزد- بازارچه کوشک نو- بازارچه شاه ابوالقاسم (شهاب الدین طراز)- بازارچه غلامعلی خراسانی- بازارچه هاشم خان- بازارچه¬ پشت باغ- بازارچه محله تل- بازارچه پنجه علی- بازار خان- بازار زرگری- بازار قیصریه- بازار علاقبندی- بازار کاشی گری- بازار چیت سازی- بازار مسجد ملااسماعیل- بازار افشار- بازار حاجی قنبر- بازار محمدعلی خان- بازار جعفرخان- بازار صدری (شاهزاده فاضل)- بازار دروازه مهریز- بازار مسگری- بازار نخودبریزی

 

حمام

حمام خان یا گرمخانه نور

 

خانه های قدیمی

خانه محمودی- خانه تقدیری- خانه آقازاده ابرکوه- خانه مرتاض- خانه لاریها- خانه حاج کاظم رسولیان- خانه عرب زاده- خانه توانا- خانه ملک التجار- خانه حاج علی اکبر قناد- خانه شیخ هراتی- خانه مشیر- خانه حسینیان- خانه میرزا محمدحسن قزوینی زاده- خانه پوست فروش ها- خانه کلاهدوزها- خانه حاج آقا حسین باغی- خانه بی بی فاطمه تاجر- خانه نواب وکیل

روستاهای تاریخی

روستای هرفته- بندرآباد- توران پشت (متعلق به توران دخت ساسانی)- هفتادر (قدمت به قباد ساسانی)- بیداخوید و ندوشن (دارای قدمتی بیش از ۸۰۰ سال)- روستای خرانق اردکان (شامل منارجنبان، قلعه، کاروانسرا، مشهدک، باباخادم، پل آبراه، شترگلو، آسیاب، قریه شمس آباد، حمام، مسجد بیت المقدس، مسجد جامع، حسینیه و…)

 

میدان و لرد (میدان محلی

یا میدان وقت و ساعت (دارای قدیمی ترین ساعت شهری ایران ساخت سال ۷۲۵ هجری قمری)- میدان امیرچخماق(میر چخماق) – میدان بعثت- میدان قیام (شاه سابق)- میدان خان-میدان قلعه- لرد آسیاب- لرد باجوردی- لرد خواجه خضر- لرد فهادان- لرد کیوان- لرد گودال مصلی- لرد کوچه میرقطب- لرد مشیر

 

برج، بارو و قلعه

نارین قلعه میبد (نارنج قلعه یا کهندژ)- کافر قلعه- قلعه شواز- قلعه خورمیز مهریز- قلعه سریزد- قلعه بارجین- قلعه رکن آباد- قلعه ابراهیم آباد- قلعه باقرآباد و صادق آباد بافق- قلعه غرآباد- قلعه زارچ- قلعه خویدک- قلعه فهرج- قلعه ندوشن- قلعه خرانق اردکان- قلعه اسدان

ارگ حکومتی- ارگ عبدالرضا خان بافقی

برج و باروی یزد- برج کبوتر خانه میبد (دارای سه طبقه و مجهز به هزاران لانه برای جلب و نگهداری پرندگان مهاجر)

کاروانسرا و چاپارخانه

چاپارخانه میبد (دوره هخامنشی)

کاروانسراهای تاجرنشین (این کاروانسراها جزیی از بافت بازار است و یک فضای تجاری به شمار می آید):

کاروانسرای علی آقای شیرازی- کاروانسرای سادات در بازارچه پنجه علی

 

کاروانسراهای درون شهری (این کاروانسراها در اطراف بازار قرار دارند و بیشتر مورد استفاده¬ ساکنان آبادی های اطراف بوده است):

کاروانسرای بافقی ها- کاروانسرای ده بالایی ها- کاروانسرای بندرآبادی ها (بُندَرآبادی¬ها)- کاروانسرای مشیر- کاروانسرای امیرچخماق- کاروانسرای ابوالمعلی- کاروانسرای افشار- کاروانسرای بیابانکی ها- کاروانسرای پنجه علی- کاروانسرای سیدحیدری- کاروانسرای شیرازی ها- کاروانسرای علی آقا- کاروانسرای فهادان- کاروانسرای لرد تازیان- کاروانسرای والی- کاروانسرای وکیل- کاروانسرای مرزاکور- کاروانسرای پسته- کاروانسرای پشت سید- کاروانسرای تخت استاد- کاروانسرای خواجه- کاروانسرای درسید- کاروانسرای دو در- کاروانسرای سادات (کاروانسرای کلاه دوزها) – کاروانسرای شاهزاده- کاروانسرای عرب ها- کاروانسرای کرمانی ها- کاروانسرای کوچه¬ میرقطب- کاروانسرای گلشن- کاروانسرای گودال مصلی- کاروانسرای گودالک- کاروانسرای لب خندق- کاروانسرای محله  تل

 

کاروانسراهای میان شهری:

کاروانسرای خرگوشی (جاده قدیم یزد-اصفهان)- کاروانسرای خرانق (جاده¬ یزد-خراسان)- کاروانسرای دهشیر (جاده¬ یزد-شیراز)- کاروانسرای علی آباد- کاروانسرای حوض جعفر- کاروانسرای اله آباد- رباط میبد (جاده قدیم یزد-تهران)- رباط ابوالقاسم رشتی- رباط ساغند- رباط اول- رباط دوم (رباط شاه نشین)- رباط شاهزاده- رباط و برج ارجنان- رباط نارستان- رباط زین الدین مهریز (جاده¬ یزد-کرمان، تنها کاروانسرای دایره شکل ایران

 

آسیاب های قدیمی

آسیاب سنگ سیاه- آسیاب کچلگ- آسیاب ده آباد- آسیاب بیده- آسیاب باغستان- آسیاب امیری و بفروئیه- آسیاب مذوار- آسیاب مهریز- آسیاب تفت- آسیاب اسلامیه- آسیاب فراشاه- آسیاب اشکدز

 

قنات (کاریز)

قنات زاچ: سرچشمه کوه های مهریز، طولانی ترین قنات ایران با طول یکصد کیلومتر و طول کوره قنات بیش از ۷۱ کیلومتر دارای ۲۱۱۵ حلقه چاه

قنات اهرستان (نهر شاه جوی): در ۳۰ كیلومتری جنوب غربی شهر یزد در دره‌ای به عرض تقریبی ۱/۵ كیلومتر دارای ۶ رشته قنات به نام‌های وقف‌آباد، گرئیس الدینی، میرزایی، روشن‌آباد، نهرخیلی و خواجه غیاث

قنات دولت‌آباد: سرچشمه این قنات‌ در جوار چشمه غربال بیز شهرستان مهریز، دارای ۹ رشته قنات به نام‌های باقرخان، تقی‌آباد، بغدادآباد، مهدی‌آباد و دولت‌آباد

قنات غیاث آباد پشتكوه

 

آب انبارها

آب انبارها که معمولاً در مرکز محله های شهر واقع شده اند از چهار عنصر اصلی خزینه، گنبد، پاشیر و بادگیر تشکیل می شوند.

یزد: آب انبار سید و صحرا – آب انبار شش بادگیری (تنها آب انبار شش بادگیر جهان)- آب انبار مسعودی- آب انبار حاج علی اکبری- آب انبار خواجه- آب انبار گلشن- آب انبار رستم- آب انبار رستم گیو- آب انبار کلاهدوزها- آب انبار ملک التجار- آب انبار میرزا شفیع

میبد: آب انبار حسن آباد

تفت: آب انبار جاده ده بالا- آب انبار برالنسویه- آب انبار شاه ولی

رستاق: آب انبار کشتخوان

صدوق: آب انبار هفت بادگیری (تنها آب انبار هفت بادگیری جهان با دو مخزن در روستای عصرآباد)

 

بادگیرها

شهر یزد همواره در بین ایرانیان به “شهر بادگیرها” معروف بوده است که در واقع سیستم تنفسی شهر محسوب می شود که بیشتر در فضاهای مسکونی و قدیمی قرار دارند و از چهار بخش عمده بدنه، قفسه، تیغه ها و سقف ساخته شده اند که بدنه آنها به صورت مکعب مستطیل یا منشور و قاعده آنها اغلب به شکل مربع، مستطیل، شش یا هشت وجهی است.

 

یخچال های خشتی

یخچال های خشتی زیبایی نیز در این استان دیده می شود که مردم در گذشته یخ را در آنجا قرار می دادند و در فصل تابستان از آن استفاده می کردند. انباشتن یخ در مخزن و پوشاندن سطح یخ از پوشال و کاه در فصل زمستان و استفاده از آن در فصل تابستان از کاربری های این یخچال های خشتی بوده است. دیواره های سایه دار، حوض یخبند، مخزن یخچال و گنبد، چهار قسمت اصلی یخچال ها را تشکیل می دهد.

از نمونه این یخچال ها می توان به یخچال خشتی میبد و ابرکوه (دوران قاجار) اشاره کرد.

 

موزه ها

موزه آب یزد (خانه کلاهدوزها)- موزه آیینه و روشنایی- موزه سکه و مردم شناسی حیدرزاده- موزه مردم شناسی ابرکوه- موزه مردم شناسی مهریز- موزه مردم شناسی اردکان- موزه وزیری- موزه رجال- موزه علوم طبیعی یزد- موزه پست میبد- موزه فهادان- موزه زیلو و پلاس میبد

 

مراکز آموزشی قدیمی 

مدرسه مارکار- مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)- مدرسه شهاب الدین قاسم طراز- مدرسه خان یزد- مدرسه مصلی صفدرخان- مدرسه امام خمینی- مدرسه ابوالمعالی- مدرسه حسینیه- مدرسه دومنار- مدرسه میدان قیام- مدرسه عبدالرحیم خان (مدرسه نو)- مدرسه کمالیه- مدرسه ملااسماعیل- مدرسه ایرانشهر

 

 

اماکن مقدس

مساجد

مسجد امام حسن- مسجد امام حسین محله محمودآباد- مسجد ملا اسماعیل- مسجد ملا احمد مجومرد اشکذر- مسجد جامع کبیر یزد- مسجد جامع ندوشن (ميبد)- مسجد جامع بهاباد- مسجد جامع عقدا- مسجد جامع اردکان- مسجد جامع فیروزآباد- مسجد جامع ابرقو- مسجد جامع طزرجان- مسجد جامع فهرج- مسجد جامع خرانق– مسجد جامع بافق- مسجد امیرچخماق (مسجد جامع نو)- مسجد اهرستان- مسجد بُندَرآباد- مسجد آمنه گل- مسجد بزرگ پشت باغ- مسجد حاجی کامل- مسجد خونزا- مسجد زاویه- مسجد ساباط- مسجد محله گل کاران- مسجد فرط- مسجد حظیره- مسجد بیاق خان- مسجد چهل محراب- مسجد یعقوبی- مسجد ریگ مجومرد اشکذر (متعلق به قرن هشتم که تا سال ۱۳۶۹ شمسی در زیر شن مدفون بود)- مسجد شاه طهماسب- مسجد شاه ولی- مسجد شاه یحیی (قلعه کهنه)

 

خانقاه ها

خانقاه شیخ تقی الدین- خانقاه شیخ علی بنیمان (بنتیمین)- خانقاه سرریک- خانقاه کوشک نو- خانقاه قطریان- خانقاه شیخ محمد- خانقاه مجومرد- خانقاه میبد- خانقاه تفت- خانقاه قهستان- خانقاه ابرقو- خانقاه عقدا- خانقاه شمسیه- خانقاه بندرآباد- خانقاه بیداخوید

 

آرامگاه و امامزاده ها

امامزاده ابوجعفر (محمدبن علی بن عبیدا… بن احمد بن العریضی بن جعفر صادق)-  امامزاده سیدمحمد- امامزاده زید بن موسی الکاظم- امامزاده سیدمیرحسن- امامزاده شاهزاده فاضل یزد (از فرزندان امام موسی کاظم)- امامزاده شاهزاده علی- امامزاده عبدالله بافق- امامزاده کشته خانه- امامزاده عبدالله بن موسی بن جعفر- امامزاده سیدهاشم شریف آباد اردکان- امامزاده خدیجه خاتون میبد (خجه خاتون )

 

بقعه (مقبره )

بقعه سید خلیل- بقعه دوازده امام یزد- بقعه شاه سیدرضا- بقعه شیخ احمد فهادان- بقعه شیخ داد- بقعه شیخ داوود- بقعه سید پنهون- بقعه شاه خلیل تفت- بقعه زرندیان- بقعه قاضی میرجعفر بافق- بقعه سیدرکن الدین- بقعه سید شمس الدین- بقعه شیخ زین العابدین علی خاموش- بقعه سادات قل هوالله- بقعه ستی فاطمه یزد- بقعه پیر چراغ میبد- بقعه شهدای فهرج

 

گنبد

گنبد مصلای عتیق، گنبد عالی ابرکوه

 

زیارتگاه های زرتشتیان

معبد پیرسبز (چک چک، پیرمراد، پیرسوز)- معبد بونوپرس- معبد پیرهریشت اردکان- درب مهرنوش- درب مهر دستوران- پیرانگاه سروچم- پیرشاه- پیر مهرایزد- پیر نارستانه- پیر بانو- پیر نارکی– آتشکده ورهرام یزد- گاهنبارخانه¬ موبدان- پارس بانو (ویژه بانوان

دخمه محلی است که زرتشتیان، مردگان را طبق آداب دینی خود در آن می نهادند اما از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداختند، استفاده از دخمه متروک شد. دخمه زرتشتیان در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد بر بلندای کوهی که به “کوه دخمه” معروف است واقع شده و بر بلندی این کوه، دو عمارت سنگی “مدور برج” ساخته شده است. از نمونه این دخمه ها می توان به دخمه مانکجی لیمجی هاتریا، دخمه چم تفت، دخمه شریف آباد و ترک آباد اردکان اشاره کرد.

 

نخل

مردم یزد بنا بر رسوم خاصی در ایام سوگواری محرم مراسم نخل گردانی اجرا می کنند. این نخل ها به طور تقریبی توسط ۱۵۰ نفر در میان مردم گردانده می شود تا نمادی باشد برای آزادگی و مظلومیت امام حسین

قدیمی ترین نخل ایران نخل چوبی میدان امیرچخماق است که با ۴۵۰ سال عمر متعلق به عصر صفوی و به “نخل حیدری ها” معروف است. بلندی این نخل ۸٫۵ متر و اضلاع آن ۸٫۵ در ۸٫۵ متر است.

بزرگترین نخل ایران نیز با همین ویژگی ها با ارتفاع ۱۱متر در حسینیه امام تفت قرار گرفته است.

 

آبشار 

آبشار دره گاهان (دره گاوان) تفت: دره گاهان، دره ای است که در زمان های دور مردم به آنجا رفته و جشن ها و مراسم خود را در آن بر پا می داشتند. این دره در فاصله ۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان تفت و در ۲۲ کیلومتری از شهر یزد واقع شده است. دره گاهان آبشاری فصلی با ارتفاع بیش از ۲۰ متر است که در فصل بهار و اوایل تابستان از سرچشمه شیرکوه سیراب می شود و دارای ۷ دره به نام های دره اصلی، دره خشک، دره آلبالو، دره آب پلنگ، دره لا انار، دره آبشار و دره باد گز است.

 

چشمه های آب گرم

چشمه غربال بیز (در دامنه کوه مذوار یزد)- چشمه آب گرم مرتضی علی (روستای خرو شهرستان طبس)- چشمه تامهر (۶ کیلومتری یزد)- چشمه پیروزه یا فیروزه (در حاشیه کوه های بافق)- چشمه آب گرم توران پشت (روستای توران پشت شهرستان تفت)- چشمه هوهو (کوه های کلات منشاد)- چشمه آب معدنی و آب گرم گله (منطقه حفاظت شده كالمند در ۱۵ كيلومتری رباط زين‌الدين)

 

رودخانه ها

آب سیّده- پایین‌در- چاه‌مَتَک- خَرانَق- رحمت‌آباد سفیدان- شور- شوراب شور بافق- شورسیریز- کال هزارچیل

 

باغ های تاریخی

باغ خان- باغ مشیر- باغ کلاه فرنگی- باغ مرشد- باغ دکتر اولیاء- باغ محمودیه- باغ سرآسیاب- باغ گلکار- باغ اکرمی- باغ علی نقی خان- باغ پهلوان پور مهریز- باغ تیتو بافق- باغ حافظی طزرجان- باغ گلشن طبس (متعلق به دوره افشاریه- زندیه)- باغ دولت آباد (دارای بلندترین بادگیر ایران به ارتفاع ۳۳ متر و ۸۰ سانتی متر متعلق به دوره زندیه)

جنگل ها

جنگل‌ باغ شادی هرات- جنگل ارس باجگان (در ارتفاعات و دامنه جنوبی کوه باجگان شهرستان بافق)- جنگل سنو (در ۲۴ کیلومتری شهرستان طبس

 

سرو و چنارهای کهنسال

درختان سرو از جمله درختان دیر زیست استان یزد بوده که در طول زمان های گذشته در قبال حوادث و بلایای طبیعی مقاومت کرده که از جمله آن ها می¬توان به سرو ۵۰۰۰ ساله ابرکوه یا نگین سبز (مسن ترین موجود زنده جهان) و سرو ۱۵۰۰ ساله منگاباد مهریز، چنار ۱۲۰۰ساله کرخنگان خاتم و چنار ۹۰۰ ساله طزرجان اشاره کرد.

 

ییلاق ها

 

ییلاق های میان کوه:

در شهرستان تفت شامل ده بالا،  طزر جان، دره های سرسبز، بنادک سادات، باقی آبادریا، فخر آباد ثانی آباد

ییلاق های پشت کوه:

منطقه پشت کوه بین نیر و گاریزات در جنوب سلسله جبال شیرکوه شامل جلگه بنادک دیزه، سخوید، شواز، بیداخوید

ییلاق های پیش کوه:

منطقه ای از آبادی های رشته جبال یزد میان ندوشن، دهشیر و تفت شامل ییلاق های نصر آباد، مزرعه آخوند، علی آباد، شاهد آباد، شریف آباد، صادق آباد و سانیچ

 

غارها

غار اشکفت هفتاد، غار پهلوان، غار سیخوران خورمیز، غار مخوف، غار هشتاد و غار هوهوه (مهریز)- غار اعلا و غار چک‌چک (ابرکوه)- غار علی چنگری، غار گل عقدا و غار اشگفت یزدان یا شگفت یزدان (عقدا)- غار هامانه، غار بجنه یا بوژنه و غار چهار تاقی یا چهار طاقی (خرانق)، غار اتاق سفید و غار دیو (کاریز)- غار نباتی و غار خدایی (ندوشن)- غار زمرد یا چرخ الماس (تفت)- غار فراشاه و غار باد معصوم (اسلامیه)- غار حلوان و غار جهنم یا کوه سفید (طبس)- غار خاکستر و غار یخ (شیرکوه)- غار کفتر یا ده کفتر (طرزجان)- غار چاه برق (دهشیر)- غار ایوب (دهج)- غار بیدستان (بیدستان)- غار خانه خدا (بوروئیه هرات)- غار دره زنجیر، غار دُوربید و غار مسجد (یزد)- غار جن (دامنه کوه سیاه ده بالا)- غار چله خانه (بنادک سادات)- غار دره اردشک، غار زارو (کوه‌های زارو)- غار غوری (توران پشت)- غار کفتار (کوه بهروک)- غار کوروش، غار مغستان (دامنه کوه سیاه در مغستان کوچک ساغند)- غار هنزا (روستای فخرآباد

 

کوه ها

خرانق (دارای قله های قله‌های اشتری، خونزا، بندر، بزکوه، چک‌چک و هامانه)- کوهستان بن لخت (شامل کوه های کوشک، زارکوه، خودیان، دوهله، سیاه‌کوه، بنستان، بنیز، اورس، قلعه، ریز جزوئیه، ده‌بدن، کمرآسیا، کمرگیتری و باب‌خام)- کوه عقاب (تفت)- شيركوه، هدش، معراجي، ساغند، هرات، مروست، ندوشن و بوستان

کویرها

کویر اردکان (سیاه کوه)- کویر ابرکوه (ابرقو)- کویر دره انجیر- کویر هرات و مروست- کویر بهشت آباد- کویر بهادران- کویر ساغند- کویر حاجی آباد- کویر زرین آباد- کویر تاغستان (طاقستان)-  اله آباد- کویر توت- کویر شهیدیه

کفه‌های نمک (به انباشته ای از نمک گفته می‌شود که شرایط باتلاقی نداشته باشد) مانند کفه نمک دره انجیر، کفه نمک عقدا، کفه نمک ساغند، کفه نمک طاقستان و کفه نمک ابرقو

تپه‌های شنی (دون‌ها) در نواحی پیرامون یزد، اشکذر، بافق، ساغند و شرق اردکان، تپه‌های شن و ریگ ایجاد می‌شوند.

 

تهیه و تنظیم : واحد تولید محتوای اصفهان تور

 

آب و هوای یزد

پست شده به وسیله : اشکان علینقیان/ 681 0

یزد یکی از شهرهای تاریخی ایران است که از دیرباز یکی از مقاصد اصلی گردشگران داخلی و خارجی به شمار می رفته است. این شهر با توجه به منطق جغرافیایی خود دارای آب و هوایی کوهستانی و خشک می باشد. در این مطلب در اصفهان تور به بررسی آب و هوای این استان خواهیم پرداخت.

منطقه يزد، قلمرو وسیعی از استان یزد از نظر تقسیمات اقلیمی، زیر پوشش اقلیم‌های خشک و فرا خشک قرار گرفته است. دور بودن منطقه از سفره های آب وسیع، کمی مقدار بارندگی و بالا بودن میزان تبخیر، عامل اصلی این خشکی به شمار می‌آید. فقط گستره‌های نیمه مرتفع و مرتفع کوهستانی استان که به علت پدیده های اوروگرافیک، باران بیشتری دریافت می‌كنند، در گروه اقلیم‌های نیمه خشک و نیمه مرطوب قرار می‌گیرند.

نظام بارندگی استان یزد از نوع مدیترانه ای با حداکثر زمستانه تبعیت می‌کند. در قلمرو این استان، از سمت شرق و شمال به سمت غرب و جنوب، بر میزان بارندگی و بارش افزوده می‌شود، به طوری که در مناطق کویری استان، نظیر کویر سیاهکوه، ریگ زرین و دره انجیر، میزان بارندگی سالانه با نوساتی در سالهای خشک و تر، نزدیک ۵۰ میلی متر است. ولی در ارتفاعات استان نظیر شیرکوه، باجگان، بن لخت و ندوشن، میزان بارندگی از حدود ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلی متر متغیر است.

توزیع فصلی بارندگی‌ها گویای آن است که بخش اعظم بارندگی‌های استان در فصل زمستان رخ می‌دهد (حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد)، سپس بارندگی های بهاره با حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد و بارندگی های پاییزه با ۱۰ تا ۳۰ درصد قرار دارند.

بررسی های انجام شده در مورد دمای هوا در قلمرو استان یزد گویای آن است که در این محدوده مطالعاتی، میانگین سالانه دما از حدود ۱۰ درجه سانتی‌گراد در قلمرو جنوبی استان، تا حدود ۲۳ درجه سانتی‌گراد در نواحی بیابانی و کویری متغیر است. همچنین در قلمرو این استان، اختلاف دما بین ارتفاعات و عرصه‌های کویری استان زیاد و دامنه ای حدود ۲۵ درجه سانتی‌گراد را در بر می‌گیرد.

استان یزد یکی از خشک ترین مناطق حوضه داخلی کشور محسوب می‌شود که حدود ۵/۱۲ میلیون هکتار عرصه های منابع طبیعی را در حاشیه کویر مرکزی ایران در برگرفته است. سیمای منابع طبیعی استان شامل ۹/۵ میلیون هکتار مرتع و تقریبا” ۲۰۰ هزار جنگل طبیعی و دست کاشت است

 

تهیه و تنظیم : واحد تولید محتوای اصفهان تور

اقامتگاه های بوم گردی یزد

پست شده به وسیله : ISFtour/ 854 0

شهر یزد با توجه به بافت تاریخی خود دارای اقامتگاه های بوم گردی زیادی است که قصد داریم در این مطلب به معرفی آن ها بپردازیم.

 

اقامتگاه بوم گردی خواجه خضر یزد

اقامتگاه بومگردی خواجه خضر در موقعیت جغرافیایى خوبى قرار گرفته به گونه ای که امکان دسترسی به مکان های دیدنى شهر بسیار آسان و کمتر از ۱۰ دقیقه می باشد. میدان امیر چخماق در فاصله ۲۰۰ متری و همچنین  زور خانه خواجه خضر با قدمت ۷۵۰ سال در مجاورت اقامتگاه قرار دارد.
آدرس: یزد، خیابان امام، کوچه هفتم
امکانات هتل: یخچال – تلویزیون و ماهواره – اینترنت در لابی و اتاق – اعلان حریق – سرویس بهداشتی ایرانی و فرنگی – صندوق امانت – تاکسی سرویس – پارکینگ

اقامتگاه بوم گردی شعرباف یزد

سرای سنتی شعرباف (بنایی تاریخی، ثبت شده در یونسکو، متعلق به زمان قاجار) واقع در مرکز بافت تاریخی یزد (امکان بازدید از بناهای تاریخی درکمترین بازه زمانی) با در برداشتن دو محوطه مجزا،تالار، فضای سنتی محوطه و نمای زیبای پشت بام،مکانی آرام و دلنشین را برای میهمانان گرانقدر فراهم آورده و خاطرات خوشی را برای ایشان رقم خواهد زد.
ضمنا تمامی اُتاقها (فضای کلی،سرویسها،تختها) با در نظر داشتن گذشت تنها یکسال از مرمت پایانی بنا ،از کیفیت عالی برخوردار میباشند.
امکانات: رستوران،کافی شاپ،اینترنت رایگان،یخچال،تلویزیون،سرویس ایرانی، سرویس فرنگی
اتاق یک تخته: ظرفیت استاندارد ۱ نفر،ظرفیت سرویس اضافه ندارد.
اتاق دو تخته: ظرفیت استاندارد ۲ نفر،قابلیت اضافه نمودن ۲ نفر اضافه را دارد.
اتاق چهار تخته: ظرفیت استاندارد ۴ نفر،قابلیت اضافه نمودن ۳ نفر اضافه را دارد.
آدرس:یزد، خیابان امام، خیابان فهادان، ابتدای کوچه ی خانه ی لاریها
فاصله تا فرودگاه: بیست دقیقه با ماشین

 

اقامتگاه بوم گردی خانه ی خشتی یزد

اقامتگاه بومگردی خانه ی خشتی در اسفند ماه ۱۳۹۳ پس از پایان مراحل مرمت و بازسازی، تجهیز و راه اندازی شد و از فروردین ماه ۱۳۹۴ پذیرای مهمانان و مسافران می باشد.
آدرس : یزد، خیابان امام خمینی،  روبروی امامزده شاهزاده فاضل ، کوچه ۲۱،  پلاک ۲۶

 

اقامتگاه بومگردی بادگیر یزد


خانه سنتی بادگیر  بنایی ۱۰۰ ساله مربوط به اواخر دوره قاجاری که در بافت تاریخی یزد در محله چهارمنار واقع شده است. قدمت خانه و نام صاحب خانه “حاج عباس زرگر” خود بیانگر رعایت اصول و قواعد خانه های منطقه کویر در این خانه می باشد. در چهار ضلع خانه اتاق ها به صورت بهارخواب، تابستان خانه، پاییز خواب و زمستان خانه قرار گرفته اند و حیاط خانه با وجود حوض بزرگ و درخت های گوناگون و سر به فلک کشیده فضایی سرشار از آرامش و سرزنده را برای اهل خانه به ارمغان می آورد. تالار خانه در ضلع تابستان خانه قرار گرفته است بدین گونه که در کل طول روز بیش از چند ساعت آفتاب ندارد. سعی شده تا با افزودن امکانات لازم برای پذیرایی از مهمانان و مسافران عزیز  روح سنتی و آرامش بخش خانه پابرجا بماند.
از جمله امکانات این خانه سنتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نزدیکی اقامتگاه به باغ دولت آباد و همچنین مسیر دسترسی آسان از خیابان و همچنین امکانات موجود در اقامتگاه از جمله پارکینگ رایگان، اینترنت رایگان، سرویس اتاق های رایگان، پذیرایی با انواع عرقیجات و چای و غذای محلی، برگزاری تورهای متنوع طبیعت گردی و کویر نوردی و یزدگردی و …
آدرس:  یزد، خیابان شهید رجایی، کوچه شیرغلامی(چهارمنار)،  پلاک۳

 

اقامتگاه بوم گردی سرای مهرگرد مهریز یزد

این اقامتگاه شامل دو بخش سنتی و مدرن و دارای سرویس ایرانی، فرنگی و حمام می باشد که علاوه بر تنور و اجاق هیزمی، دارای اجاق گاز هم می باشد. سرای مهرگرد همچنین، مجهز به وسایل گرمایش و سرمایش، اینترنت پر سرعت (WiFi)، تلویزیون و تلفن می باشد.
آدرس: مهریز، خیابان منتظری، کوچه نوبهار، سرای مهرگرد یزد

 

اقامتگاه بوم گردی شاطربمون ده آباد میبد

این خانه متعلق به دوره قاجار می باشد و نوع معماری سنتی و جنس بنا از خشت خام است. همچنبن دارای حیاط بزرگ و کوچک، ورودی در جهات مختلف، پایابهای قنات، زیرزمین خنک و آرام، بادگیرهای بلند و تالارهای دلنشین می باشد.
بوم گردی شاطربمون ده آباد میبد در زمینی به مساحت ۴۰۰ مترمربع واقع‌شده است و ۳۰۰ مترمربع زیربنا دارد. این خانه بوم گردی دارای ۱۰ اتاق و ۱ صفه می باشد.
آدرس: استان یزد، شهر میبد، میدان گلها، خیابان آزادگان، بلوار شهید مطهری، انتهای بلوار، جنب حسینیه ده آباد، اقامتگاه بومگردی شاطربمون

 

اقامتگاه بوم گردی عطار میبد یزد

اقامتگاه بوم گردی عطار در دل کویر با فضایی مناسب برای تجربه ی زندگی گذشتگان و لمس آرامشی ناب در کهن شهرِهفت هزارساله ایران ،شهر سفال و سرامیک، با جاذبه های ملی فراوان سفری خوش و خاطره انگیز را برای شما رقم خواهد زد.
آدرس:یزد-میبد-خیابان امام-روبروی امامزاده سیدصدرالدین قنبر-کوچه مشایخ

اقامتگاه بومگردی عمه رباب روستای مرور میبد یزد

عمه رباب کیست؟و چرا؟!! عمه رباب؟
عمه رباب یک نمونه از هزاران زن روستایى و پر از احساس ایرانى است و ساده و بى آلایش و صمیمى
او که تمام سالهاى کودکى، نوجوانى و جوانیش را فقط به چوپانى گذرانده و نیز از روى حس مسئولیت بجاى ازدواج و تشکیل خانواده مستقل براى خود ، پرستارى از مادر پیر و بیمارش را انتخاب نموده است و به قول ما یزدیها( پاى مادر نشسته )
اکنون در آستانه ٨٠ سالگى دیگر توان به چراگاه بردن گوسفندانش را ندارد اما هنوز ساعتها در کنار آنان به نوازش و تیمارشان میپردازد.
مهرورزى او به دیگران خاص و عام نمیشناسد به گونه اى که هر کس حتى براى بار اول با روبرو شود اصلاً احساس غربت نمیکند گویى عمه واقعى اوست.
طعم شیرین خاطرات کودکى و صبورى او در همراهى کردن من در طبیعت ، مزرعه ، تماشاى حیوانات و نوازشهایش در آن دوران …
به نظرم آمد این زن وفا دار و مهربان به تمام تعهدش به محیط پیرامون خود عمل نموده و در نهایت سادگى و بیسوادیش معلم بزرگى براى علاقه مند کردن من به طبیعت و لذت هاى آن بوده است.
در فاز اول بهره بردارى و براى شروع ٤ اتاق مهیا شده است، یک اتاق بصورت سوئیت که حمام ودستشوئی داخل آن می باشد و مابقی از حمام و سرویس بهداشتی مشترک در حیاط استفاده می کنند. دو تا از اتاقها گچ کارى شده و دو اتاق کاهگلی میباشند و بسیار ساده و با معمارى به سبک روستائی هستند . در حیاط خانه اسطبل و فضا هایی وجود دارد که از حیوانات خانگی و اهلی مثل بز ، مرغ و شتر نگهداری می شود. خانه به باغ هم متصل است و کشاورزی و درخت نیز در حیاط وجود دارد. فضای اختصاصى اقامتگاه ٤٠٠ متر و با قسمت در حال توسعه و ( مجموعه تفرجگاه و اقامتگاه بوم گردى باغ پریشان ) جمعاً به طور تقریبی ٢٠٠٠ متر مربع می باشد.
شما مهمان سادگی ما خواهید بود به طورى که براى استراحت و خوابیدن روی زمین از تشک ، لحاف و کرسی استفاده میشود؛
پذیرائی در یکی از اتاق ها که بزرگتر است
سفره روی زمین گسترده و غذا سرو می شود. میز و صندلی نداریم
انواع غذا ها:
نان محلی با تنور و هیزم پخت می شود. نوع دوم نان چپاتی یا لتیر با ساج وآتش هیزم و ذغال تهیه می شود.
صبحانه :
پنیر و ماست محلی از شیر(بز)و یا گاو-تخم مرغ نیمرو-آش اوماچ(روغن،پیاز،ادویه،سبزی های معطر،آرد،آب ربع انار)

ناهار:
آبگوشت-چلو خورشت قیمه-کباب گوسفندی-قورمه گوشت
شام:
اشکنه ارده-گور ماست (شیرو ماست)-
اشکنه تخم مرغ (روغن،پیاز،ادویه،آب،تخم مرغ,سبزیجات معطر)
آدرس : یزد – شهرستان میبد – روستای مرور – جنب مسجد – اقامتگاه بوم گردی عمه رباب

شهر تاریخی یزد

پست شده به وسیله : ISFtour/ 10 0

استان يزد

استان يزد با حدود ۱۳۱۵۷۵ كيلومتر مربع وسعت، چهارمين استان وسيع كشور است كه درقسمت مركزي فلات ايران در حاشيه ي دشت هاي كوير لوت قراردارد وبين عرض هاي ۲۹ درجه و۵۲ دقيقه تا ۳۳ درجه و۲۷ دقيقه شمالي وطول ۵۲ درجه و۵۵ دقيقه تا ۵۶ درجه و۳۷ دقيقه شرقي واقع شده است.
استان يزد داراي ۱۰شهرستان (يزد، ابركوه، اردكان، بافق، تفت، خاتم، صدوق، طبس، مهريز و ميبد)، ۲۳ شهر ۲۰ بخش و۵۱ دهستان بوده با استان هاي سمنان از شمال غرب، اصفهان از غرب، فارس از جنوب غرب، خراسان جنوبي از شرق، خراسان رضوي از شمال شرق وكرمان از شرق وجنوب شرق همسايه است.
آب انبارها، بادگيرها، كوچه هاي آشتي كنان و آسياب هااز مشخصه هاي اين استان است.
از كوه هاي شاخص اين استان مي توان به شيركوه، خرانق، هدش، سياه كوه، معراجي، ساغند، هرات ومروست، ندوشن وبوستان اشاره كرد.
بهره برداري از سفره آب زيرزميني از طريق قنات صورت مي گيرد.ازقنوات مهم استان، مي توان به قنات اهرستان، دولت آباد، غياث آباد وزارچ اشاره كرد.
متوسط بارندگي در سطح استان ۱۰۸ ميلي متر ، ميانگين درجه حرارت حداقل ۲۰- و حداكثر ۴۷+ درجه سانتيگراد مي باشد.

 

وجه تسميه يزد

«يزد» واژه اي باستاني است كه ريشه در «يشت» يا «يزت» و« يسن» به معناي ستايش، نيايش، پرستش، ايزد و… دارد. به اعتقاد تعدادي از تاريخ نويسان ، دردوره ساسانيان، به فرمان يزد گرد اول در اين محل، شهري به نام «يزدان گرد» بنا گرديده است. نام يزد از همين عنوان گرفته شده وبه معناي مقدس، فرخنده ودرخور آفرين است.مورّخان يوناني، شهر كهن وباستاني را «ايساتيس» خوانده اند كه احتمالاً بعد از ايجاد شهر كهن «كثه » پديد آمده است. پس از ظهور اسلام و گرايش مردم ايران به اين آيين، به يزد لقب «دارالعباده» داده شد.

 

شهرستان يزد

شهرستان يزد دومين «شهرخشت خام » و «تاريخي» جهان است. وسعت اين شهرستان كه مركز استان است ۲۴۹۱ كيلومتر مربع وشامل ۲ بخش «مركزي» و«زارچ» با شهرهاي يزد، حميديا، شاهديه، زارچ ودهستان هاي فجر ،فهرج، اله آباد ومحمّد آباد است.
جمعيت شهرستان يزد ۵۲۳۱۹۲ نفر بوده كه از اين تعداد، ۴۸۱۴۷۹ نفر آن جمعيت شهري و۴۱۷۱۳ نفر جمعيت روستايي است قدمت يزد به ۸ تا ۱۲ هزار سال مي رسد. نامهاي قديم يزد، ايساتيس و كثه بوده و به «شهر بادگيرها» ، «شهر دوچرخه ها» و «دارالعباده» معروف است.
بافت تاريخي يزد با مساحت عرصه ۷۴۳ ومساحت حريم ۵۰۰۰ هكتار وبيش از ۶۵۰۰ فضاي قديمي در ثبت آثار ملي قرار گرفته است.در اين بافت، خانه هاي دوره ايلخاني همچون گذشته، مسكوني هستند واز اين نظر اين بافت تاريخي ،منحصر بفرد است.
شهر يزد دربين ايرانيان ، به شهر بادگيرها معروف است كه در واقع ، بادگيرها سيستم تنفسي شهر محسوب مي شوند ودر فضاهاي مسكوني وقديمي ديده مي شوند.بادگيرها از چهار قسمت بدنه، قفسه، تيغه ها وسقف تشكيل شده اند.
از بناهاي تاريخي يزد مي توان به مسجد جامع كبير، بقعه سيدركن الدين، مسجدفُرط، مجموعه اميرچخماق، مسجد حظيره، مسجدملااسماعيل، شاهزاده فاضل، باغ دولت آباد، حمام خان، آتشكده، آب انبار شش بادگيري، خانه محمودي، خانه لاري ها، بازار و… اشاره كرد.
جمعيت استان يزد براساس سرشماري سال ۱۳۸۵، تعداد ۹۸۳۰۵۲ نفر است كه از اين تعداد، ۷۸۵۲۱۳نفر را جمعيت شهري و ۱۹۷۸۳۹نفر راجمعيت روستايي تشكيل ميدهد.

زبان

مردم یزد به زبان فارسی رایج با لهجه یزدی سخن می‌گویند و بسیاری از واژه‌ها و ترکیبات زیبای فارسی را در گویش خود حفظ کرده‌اند. در استان یزد برخی ویژگی‌های گویشی میان شهرستانهای مختلف محسوس است. معتقدان به آیین زرتشتی در میان خود به زبان بهدینی (گَورونی یا دری زرتشتی) سخن می‌گویند[و به ویژه مراسم مذهبی خود را با این زبان انجام می‌دهند. گویش یزدی بخشی از فارسی دری (فارسی خالص و اولیه ایرانیان) است.

 

دین

بیشتر مردم یزد مسلمان و شیعه دوازده‌امامی هستند. همچنین گروه بزرگی از زرتشتیان ایران در یزد ساکن هستند. اقلیت کوچکی از یهودیان نیز ساکن این شهر می‌باشند.
عموماً استان یزد را در ایران به‌عنوان استان مذهبی قلمداد می‌کنند که دلیل آن توجه مردمان این دیار به بحث مذهب و تلاششان برای نگهداری آن است. گواه این مطلب را می‌توان برگزاری مراسم مختلف مذهبیِ شیعیان آن، به‌ویژه مراسم نخل‌برداری (نخل نوعی سازه چوبی است که نماد تابوت حسین بن علی، امام سوم شیعیان محسوب می‌شود) که در ماه محرم اجرا می‌شود اشاره کرد. همچنین، در بخشی از سفرنامه فرِد ریچاردز آمده‌است که «احساسات مذهبی مردم یزد خیلی جدی‌تر از اغلب شهرهای ایران است». اخیراً چندسالی است شهر یزد به دلیل داشتن حسنیه‌های فراوان و نوع عزاداری خاص و زبانزد برای امام سوم شیعیان به حسینیه ایران معروف شده است
با وجود این که بیش تر مردم یزد مسلمان هستند، اما اقلیت‌های دینیِ دیگری که در بالا اشاره شد نیز در آن شهر ساکن‌اند. در اطراف شهر یزد و همچنین داخل آن، زیارتگاه‌های مختلفی برای زرتشتیان به چشم می‌خورد که در هر ماه و یا فصل، مراسم‌های ویژه پیروان این دین در آنها برگزار می‌شود. از آن جمله می‌توان به جشن سده اشاره کرد که یکی از مراسم معروف و عمومی زرتشتیان است و هرساله در روز دهم بهمن‌ماه، همزمان با مناطق دیگر ایران، در یزد برگزار می‌شود.